201603.31
Off
0

Kara dla pirata – konsekwencje udostępniania utworów bez pozwolenia

Wraz z rozwojem techniki coraz częstszym problemem jest rozpowszechnianie utworów bez pozwolenia. Kilkanaście lat temu piosenki czy filmy kopiowane były na kasety wideo, później na płyty CD. Ich masowe rozpowszechnianie pociągało za sobą duże koszty. A same nośniki stanowiły materialny dowód niedozwolonej działalności. Obecnie, w dobie Internetu, wystarczy udostępnić utwór do sieci, aby każdy mógł go pobrać czy odtworzyć na własnym ekranie. Anonimowość działania oraz jego wirtualność sprawia, że coraz trudniejsze jest karanie za nieprzestrzeganie praw autorskich.

Jakie działanie uważane jest za nielegalne udostępnianie utworów?

Jak bowiem wynika z prawa autorskiego karalne jest rozpowszechnianie bez uprawnienia lub wbrew uprawnieniom:

  • utworu w wersji oryginalnej,
  • utworu w postaci opracowania,
  • artystycznego wykonania,
  • fonogramu,
  • wideogramu,
  • nadania.

Warto przypomnieć, że jednorazowe udostępnienie utworu najbliższym np. rodzinie, znajomym, nie stanowi popełnienia przestępstwa z art. 116 prawa autorskiego.

Jaka kara grozi za rozpowszechnianie utworów bez pozwolenia?

Podobnie jak w przypadku przestępstwa paserstwa w zakresie praw autorskich (por. Paserstwo w zakresie praw autorskich), przestępstwa rozpowszechniania utworu bez pozwolenia zostały podzielone na:

  • „zwykłe”,
  • popełniane w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, oraz
  • takie, z których sprawca uczynił sobie źródło stałego dochodu lub wynikające z kierowania czy też organizowania przez sprawcę działalności przestępczej.

Jak można się domyślić, ostatnie z wyżej wymienionych jest przez prawo karane najbardziej dotkliwie – łącznie z karą bezwzględnego więzienia do 5 lat. Pierwsze z nich może skończyć się dla sprawcy jedynie grzywną.

Łagodne jest też podejście do osoby, która dopuściła się rozpowszechnienia w sposób nieumyślny. W tym przypadku kara grzywny może zakończyć postępowanie przeciwko sprawcy.

Udostępnianie a brak opłaty z tytułu licencji

Zgodnie z umową licencji, licencjobiorca uzyskuje prawo do używania utworu na polach eksploatacji wskazanych w umowie. Staje się on zatem jedynie upoważniony do korzystania z utworu – nie staje się właścicielem praw do niego (więcej informacji o licencji dowiesz się z artykułu dostępnego tutaj).

Pojawia się zatem pytanie, czy jeśli licencjobiorca przestanie płacić za licencję to popełnia przestępstwo z art. 116? Okazuje się, że nie, a sądy są jednomyślne w tej kwestii. Licencjobiorca bowiem nie rozpowszechnia utworu/utworów wbrew uzyskanemu uprawnieniu (tzn. działa w ramach udzielonej licencji), a jedynie nie płaci należnego wynagrodzenia, co jest obowiązkiem wynikającym z umowy i nie powoduje naruszenia art. 116.

Jak ścigane jest nielegalne rozpowszechnianie utworów?

Ściganie przestępstw określonych w art. 116:

  • rozpowszechnienie bez uprawnienia – ust. 1,
  • celem osiągnięcia korzyści majątkowej – ust. 2, lub
  • działanie w sposób nieumyślny – ust. 4,

następuje na wniosek pokrzywdzonego – najczęściej samego autora. Za pokrzywdzonego jednakże uznaje się także odpowiednią organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub pokrewnymi.

Natomiast przestępstwo określone w art. 116 ust. 3., w którym mowa jest o rozpowszechnianiu utworów, które stało się źródłem stałego dochodu sprawcy, kierowaniem przez niego lub organizowaniem działalności przestępczej, ścigane jest z urzędu.

Podobne wpisy / similar posts:
Przejaw twórczej działalności o indywidualnym char... Przedmiotem prawa autorskiego są utwory, za które ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych uznaje każdy przejaw działalności twórczej o indywidu...
Czym jest prawo cytatu? Cytowanie fragmentów innych utworów pozwala na wzbogacenie pisanego tekstu oraz umożliwia dogłębną analizę tematu. Jednak zamieszczanie cytatów musi s...
Udostępnianie niezabezpieczonej sieci Wi-Fi a ochr... Kto ponosi odpowiedzialność za naruszenie praw autorskich, dokonanych przez osobę trzecią przez niezabezpieczoną sieć Wi-Fi? Na ile, za przekroczenie ...
Naruszenie osobistych praw autorskich czy dóbr oso... Ciekawym zagadnieniem na gruncie prawa autorskiego jest relacja pomiędzy przepisami ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych dotyczących autorsk...