201511.17
Off
0

Naruszenie osobistych praw autorskich czy dóbr osobistych?

Ciekawym zagadnieniem na gruncie prawa autorskiego jest relacja pomiędzy przepisami ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych dotyczących autorskich praw osobistych, a przepisami kodeksu cywilnego w zakresie ochrony dóbr osobistych. Jest to o tyle istotne, że w przypadku naruszenia tych praw twórca winien wskazać na jakiej podstawie prawnej dochodzi stosownego odszkodowania.

Autorskie prawa osobiste to więź twórcy z utworem

W artykule 16 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych sformułowano definicję osobistych praw autorskich. Należą do nich w szczególności prawa do:

  1. autorstwa utworu,
  2. oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo,
  3. nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania,
  4. decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności,
  5. nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.

Autorskie prawa osobiste chronią szczególną więź twórcy z utworem, która jest nieograniczona w czasie – „trwa wiecznie” oraz nie podlega zrzeczeniu się lub zbyciu.

Artykuł 78 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych normuje roszczenia twórcy w przypadku naruszenia lub zagrożenia naruszeniem autorskich praw osobistych, wśród których jest m.in. roszczenie o zadośćuczynienie.

Dobra osobiste są chronione niezależne od ochrony wynikającej z innych przepisów

Tymczasem kodeks cywilny w artykule 23 wskazuje, iż dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Do dóbr osobistych człowieka w kodeksie cywilnym zaliczone są również twórczość naukowa i twórczość artystyczna.

W artykule 24 kodeksu cywilnego sformułowano żądania osoby, której dobra osobiste zostały zagrożone cudzym działaniem oraz w przypadku dokonanego naruszenia. W § 3 artykułu 24 wskazano, iż roszczenia z tego przepisu nie uchybiają roszczeniom wynikającym z przepisów o prawie autorskim.

Na jakiej więc podstawie dochodzić ochrony praw autorskich?

Liczne wątpliwości interpretacyjne budzi wzajemna relacja ochrony osobistych praw twórcy na gruncie kodeksu cywilnego oraz ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

W literaturze prawniczej znaleźć można poglądy, iż autorskie prawa osobiste są elementem dóbr osobistych z kodeksu cywilnego. Twórca może dochodzić ochrony tych praw na podstawie obu ustaw.

Sąd Najwyższy w wyroku z 5 stycznia 2001 roku (sygn. akt V CKN 499/00) dopuszcza kumulatywne jak i alternatywne dochodzenia ochrony autorskich praw osobistych – zarówno na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych jaki i na podstawie kodeksu cywilnego – a wyboru dokonuje twórca.

Zaś Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 7 lutego 1995 roku (sygn. akt I ACr 697/94), stwierdził, że przepisy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych są przepisami szczególnymi wobec kodeksu cywilnego. Dlatego do ochrony twórczości winno się stosować ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Naruszenie praw osobistych to także naruszenie dóbr osobistych

Przekonuje mnie interpretacja Sądu Najwyższego o kumulatywnym stosowaniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz kodeksu cywilnego. Naruszenie autorskich praw osobistych stanowi również naruszenie dóbr osobistych twórcy. Rekomenduję dochodzenie roszczeń na obu podstawach prawych.

Podobne wpisy / similar posts:
Katalog roszczeń przy naruszeniu autorskich praw m... W przypadku naruszenia praw autorskich – zarówno osobistych jak i majątkowych – poszkodowanemu przysługuje ochrona prawna. O naruszeniu osobistych pra...
Umowa na prace projektowe bez tajemnic Podpisujesz umowę o prace projektowe? O czym musisz pamiętać, na co zwrócić uwagę? Sporządzenie projektu planowanej inwestycji to jeden z pierwszych ...
Prawa autorskie do utworu stworzonego przez Pracow... W artykule tym poruszę istotne zagadnienie, dotyczące nabycia przez Pracodawcę praw autorskich do utworu stworzonego przez Pracownika, tzw. „utworu pr...
Na co nie otrzymamy patentu? Udzielenie patentu dotyczy jedynie wynalazków, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania– bez względu na dzi...