Zdarza się, że prowadzący przedsiębiorstwo poprzez rozdysponowanie składników swojego majątku zmniejsza czy wręcz udaremnia możliwość spełnienia zobowiązania wobec wierzycieli. Powstaje pytanie, kiedy takie zachowanie oznacza odpowiedzialność karną?

Kiedy darowizna może być przestępstwem?

W art. 300 § 1 Kodeksu karnego przewidziano jako formę zachowania sprawczego darowanie składników majątku. W doktrynie zaprezentowano pogląd, iż w tym przypadku należy się odnieść do potocznego znaczenia pojęcia „darowuje”, bez ograniczenia tylko do umowy darowizny. Sprawca ma wypełniać omawiane znamię czynu zabronionego, gdy ofiarowuje dane składniki dobrowolnie, nieodpłatnie na własność albo rezygnuje z odebrania takich składników. Warto przeanalizować tę sytuację bliżej.

Przestępstwem może byś nie tylko umowa darowzny

Darowanie składników majątku dotyczy tego rodzaju aktów o nieodpłatnym charakterze, które skutkują udaremnieniem czy uszczupleniem zaspokojenia wierzyciela. Oprócz wspomnianej wyżej umowy darowizny (art. 888 i nast. k.c.) przykładami takich działań mogą być:

  • zwolnienie z długu (art. 508 k.c.),
  • pactum de non petendo (umowa, mocą której wierzyciel zobowiązuje się nie dochodzić od dłużnika należnego mu świadczenia),
  • cofnięcie pozwu w połączeniu ze zrzeczeniem się roszczenia (art. 203 k.p.c.),
  • zrzeczenie się własności (art. 179 k.c.),
  • porzucenie rzeczy w zamiarze wyzbycia się jej własności (art. 180 k.c.),
  • zrzeczenie się ograniczonego prawa rzeczowego – w tym hipoteki (art. 246 k.c.).

Powyższy spis oczywiście nie wyczerpuje wszystkich tego rodzaju wypadków. Warto pamiętać, że prawo bardzo szeroko ujmuje sytuacje, w których dochodzi do udaremnienia czy uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela, co naraża przedsiębiorcę na odpowiedzialność karną z art. 300 k.k.

Dlatego prowadząc działalność gospodarczą należy z jednej strony – rozważnie dokonywać aktów darowania składników majątku, zaś z drugiej strony – uważnie przyglądać się tego typu działaniom podejmowanym przez wierzycieli.

Autor artykułu

Marcin Szołajski

Radca prawny

Specjalista z zakresu Prawa zamówień publicznych, Prawa własności intelektualnej oraz z zakresu Sukcesji w firmach Rodzinnych. Doradza Wykonawcom składającym oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz reprezentuje Wykonawców w postępowaniach przed Krajową Izbą Odwoławczą. Reprezentuje konsumentów w sporach sądowych z instytucjami finansowymi (Bankami) w zakresie udzielonych kredytów „frankowych” oraz sprzedaży obligacji GetBack. Wspiera Twórców i Nabywców praw autorskich w procesie prawidłowego przenoszenia praw do utworów i udzielania stosownych licencji. Przeprowadza skuteczne procedury Sukcesji w firmach Rodzinnych. Czytaj więcej

Projekt budowlany udostępniony jako informacja publiczna

Umowa kredytu denominowanego CHF Deutsche Bank odfrankowiona

Umowa EKSTRALOKUM unieważniona, roszczenie o korzystanie z kapitału oddalone!