Obciążanie konsumentów opłatami likwidacyjnymi przez towarzystwa ubezpieczeniowe, z tytułu likwidacji i wypowiadania umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi, było wielokrotnie kwestionowane przez konsumentów na drodze postępowań cywilnych.

Do grona sądów, które stanęły po stronie osób fizycznych, 27 lipca 2021 r. dołączył Sąd Rejonowy w Szczytnie, który wydanym wyrokiem nakazał towarzystwu ubezpieczeniowemu zwrot kwoty pobranej tytułem opłaty likwidacyjnej.

Zasady dotyczące opłaty likwidacyjnej postanowieniami abuzywnymi

W 2006 r. konsument zawarł umowę ubezpieczenia z UFK na okres 15 lat. Składka miesięczna została ustalona w wysokości 300 zł. Załącznikiem do zawartej z towarzystwem ubezpieczeniowym umowy były Ogólne Warunki Umowy („OWU”). Dokument ten opisywał m.in. zasady pobierania przez towarzystwo ubezpieczeniowe opłaty likwidacyjnej.

Jak ustalił Sąd żadne warunki umowy nie były z konsumentem ustalone indywidualnie. Jednocześnie pozwane towarzystwo ubezpieczeniowe nie wyjaśniło klientowi sposobu obliczania opłaty likwidacyjnej.

Konsument dochodził pozwem zwrotu pobranej opłaty likwidacyjnej, argumentując, że OWU w zakresie w jakim opisują kwestię opłaty likwidacyjnej, są postanowieniami abuzywnymi tj. niedozwolonymi w myśl art. 3851 kodeksu cywilnego.

Sąd orzeka zwrot opłaty likwidacyjnej!

Nakazując towarzystwu ubezpieczeniowemu zwrot pobranej opłaty likwidacyjnej Sąd Rejonowy powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2013 r. (sygn. akt I CSK 149/13).

W wyroku tym Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienia ogólnych warunków umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym rażąco naruszają interesy konsumenta i stanowią niedozwolone postanowienie umowne w świetle art. 3851 zdanie pierwsza k.c. W OWU nie mogą znajdować się zapisy przewidujące, że w razie wypowiedzenia umowy przez ubezpieczającego przed upływem 10 lat od daty zawarcia umowy, ubezpieczyciel pobiera opłatę likwidacyjną powodującą utratę wszystkich lub znacznej części zgromadzonych na rachunku ubezpieczającego środków finansowych.

„Przejęcie przez ubezpieczyciela całości lub znacznej części środków w oderwaniu od rozmiaru uiszczonych przez ubezpieczającego składek rażąco narusza interes konsumenta a ponadto jest wyrazem nierówności stron tego stosunku zobowiązaniowego, gdyż kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami.” (I CSK 149/13)

Sąd Rejonowy w Szczytnie podzielił powyższe stanowisko i uznając je za własne podkreślił, że towarzystwo ubezpieczeniowe nie przedstawiło dowodów, które pozwalały na stwierdzenie kompensacyjnego charakteru „opłaty likwidacyjnej mającej wyrównać pozwanemu uszczerbek majątkowy związany z wypowiedzeniem umowy przed okresem na jaki została zawarta”.

Podsumowanie

Wobec stwierdzenia powyższych faktów Sąd Rejonowy w Szczytnie uwzględnił roszczenie konsumenta i nakazał pozwanemu zwrot niesłusznie pobranej opłaty likwidacyjnej.

Kancelaria Szołajski Legal Group na bieżąco śledzi orzecznictwo sądowe w sprawach sporów konsumentów z towarzystwami ubezpieczeniowymi i pomaga konsumentom dochodzić swoich praw przed sądem! Jeśli zawarłeś niekorzystną umowę z towarzystwem ubezpieczeniowym, skontaktuj się z nami. Sprawdzimy, czy także w Twojej umowie zawarte są klauzule abuzywne.

Autor artykułu

Marcin Szołajski

Radca prawny

Specjalista z zakresu Prawa zamówień publicznych, Prawa własności intelektualnej oraz z zakresu Sukcesji w firmach Rodzinnych. Doradza Wykonawcom składającym oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz reprezentuje Wykonawców w postępowaniach przed Krajową Izbą Odwoławczą. Reprezentuje konsumentów w sporach sądowych z instytucjami finansowymi (Bankami) w zakresie udzielonych kredytów „frankowych” oraz sprzedaży obligacji GetBack. Wspiera Twórców i Nabywców praw autorskich w procesie prawidłowego przenoszenia praw do utworów i udzielania stosownych licencji. Przeprowadza skuteczne procedury Sukcesji w firmach Rodzinnych. Czytaj więcej

Kary umowne w umowie wdrożeniowej

Wyrok TSUE w sprawie korzystania z kapitału wiosną 2023 r.!

Analiza umowy kredytowej: dlaczego jest tak istotna?