Opinia Rzecznika Generalnego

Opinia Rzecznika Generalnego z 11 czerwca 2026 roku

Opinia Rzecznika Generalnego z 11 czerwca 2026 roku w sprawie C-831/24 stanowi istotną zapowiedź do przyszłego wyroku TSUE, choć formalnie nie wiąże Trybunału. 

W sprawie zadanej przez Sąd Rejonowy w Białymstoku, Rzecznik odniósł się do kluczowych zagadnień dotyczących sankcji kredytu darmowego.

1. Czy sąd ma obowiązek z urzędu badać wszystkie możliwe podstawy do zastosowania sankcji kredytu darmowego?

Zgodnie z opinią Rzecznika sąd rozpoznający sprawę dotyczącą SKD zobowiązany jest samodzielnie zbadać wszystkie okoliczności, które mogą stanowić podstawę do zastosowania tej sankcji, w związku z naruszeniem przez bank obowiązków informacyjnych. Oznacza to, że niezależnie od tego, jakie uchybienia wskazał konsument w oświadczeniu o skorzystaniu z SKD, sąd powinien z urzędu szukać wszystkich naruszeń, których dopuścił się bank.

Tym samym Rzecznik potwierdził, że obowiązek ustalenia, czy w konkretnej sprawie zachodzą podstawy do skorzystania z SKD, spoczywa na sądzie.

1. Czy opis procedury wcześniejszej spłaty kredytu musi być szczegółowy? Jakie informacje powinien przekazać bank?

Rzecznik uznał, że informacje przekazywane konsumentowi powinny umożliwiać mu realną ocenę skutków ekonomicznych wcześniejszej spłaty.

Bank powinien w szczególności jasno wyjaśnić sposób obliczania obniżki całkowitego kosztu kredytu, wskazać koszty podlegające proporcjonalnemu obniżeniu oraz metodę, według której nastąpi rozliczenie, a także ewentualne warunki lub ograniczenia wynikające z przepisów.

Zatem informacje nie mogą być wyłącznie formalne, ani odsyłać konsumenta do samodzielnego interpretowania przepisów prawa. Muszą być jasne, zrozumiałe i pozwalać przeciętnemu konsumentowi ocenić swoje prawa.

1. Czy każde naruszenie obowiązku informacyjnego powinno automatycznie prowadzić do sankcji kredytu darmowego?

W tym przypadku Rzecznik nie opowiedział się za automatycznym stosowaniem sankcji kredytu darmowego w każdym przypadku. 

Wskazał, że art. 23 dyrektywy 2008/48 wymaga, aby sankcje były skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Podsumowanie

Opinia Rzecznika Generalnego z 11 czerwca 2026 roku nie jest wyrokiem, ale ma charakter pomocniczy i wskazuje kierunek dla orzeczenia TSUE.

Zgodnie z opinią Rzecznika unijna dyrektywa nakłada na sądy krajowe obowiązek badania całej umowy z urzędu pod kątem nieprawidłowości, a nie tylko ograniczania się do błędów wskazanych przez kredytobiorcę.