Koszty procesu nie mogą odstraszać konsumenta

TSUE: koszty procesu nie mogą odstraszać konsumenta

Nie można obciążyć pełnymi kosztami procesu konsumenta, który przegrał z bankiem w powództwie o zwrot świadczeń po unieważnieniu umowy kredytowej – orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-746/24.

Pytanie prejudycjalne

Sąd Okręgowy w Warszawie zwrócił się do TSUE z zapytaniem, jak w świetle regulacji unijnych interpretować polskie przepisy dotyczące kosztów procesu. Mogą bowiem one w praktyce powodować, że konsument, który początkowo wygrał sprawę o unieważnienie umowy kredytowej, potem jako pozwany przeciwko powództwu banku o zwrot kapitału ponosi znacznie wyższe koszty, niż gdyby sam pozywał bank.

Interpretacja prawa UE

TSUE uznał, że dyrektywa 93/13/EWG o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich oraz zasada skuteczności ochrony konsumenta stoją na przeszkodzie takim krajowym regulacjom, które umożliwiają obciążenie konsumenta pełnymi kosztami procesu (w tym wysokimi opłatami sądowymi), gdy bank wytacza powództwo o zwrot świadczeń po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej.

W efekcie sąd krajowy nie powinien stosować przepisów o kosztach procesu, w sposób, który prowadziłby do obciążenia konsumenta, przegranego w powództwie banku, pełnymi kosztami sądowymi znacznie przewyższającymi te, które poniósłby, gdyby to on pozywał bank.

Zamiast tego musi je dostosować do wymogów dyrektywy i zasady skuteczności ochrony konsumenta.

Ochrona konsumenta

System kosztów procesu nie może odstraszać konsumenta od dochodzenia jego praw, w tym prawa do sądowej kontroli abuzywności umowy.

Sąd krajowy powinien zapewnić, aby koszty ponoszone przez konsumenta były proporcjonalne i zgodne z ochroną konsumenta przewidzianą w prawie UE.

Podsumowanie

Wyrok TSUE z 27 listopada 2025 r. w sprawie C-746/24 to przełomowe rozstrzygnięcie w sprawie kredytów, które potwierdza, że konsument, który przegra proces z bankiem o zwrot kapitału po unieważnieniu umowy, nie może być obciążony pełnymi kosztami procesu, w szczególności gdy są one znacznie wyższe niż koszty, jakie poniósłby, gdyby sam wniósł pozew.

Kancelaria Szołajski Legal Group pomaga kredytobiorcom wygrywać w sporach z bankami.

Zapraszamy do kontaktu.