SKD nie tylko za brak informacji

Sankcja kredytu darmowego nie tylko za brak informacji

Wyroki TSUE z 13 lutego 2025 roku w sprawie C-472/23 i z 23 kwietnia 2026 roku w sprawie C-744/24 oraz orzeczenie Sądu Najwyższego z 8 lipca 2026 roku o sygn. akt II CSKP 89/26 istotnie porządkują zasady stosowania sankcji kredytu darmowego.

Z orzecznictwa wynika, że przedmiotem kontroli nie jest wyłącznie to, czy bank w ogóle umieścił w umowie określoną informację. Równie istotne jest to, czy informacja ta jest prawidłowa i czy pozwala kredytobiorcy w sposób realny i świadomy ustalić zakres zobowiązania wobec banku.

Nie wystarczy zatem samo formalne zawarcie pewnych informacji w treści umowy. Istotne jest również to, aby były one poprawne w świetle przepisów ustawy o kredycie konsumenckim oraz sformułowane w sposób jasny, przejrzysty i umożliwiający konsumentowi ocenę konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy.

Warto przypomnieć, że sankcja kredytu darmowego została uregulowana w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Mechanizm ten może znaleźć zastosowanie przypadku naruszenia przez kredytodawcę określonych w ustawie obowiązków informacyjnych. W takiej sytuacji, zgodnie z ustawą, konsument może – po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia – skorzystać z sankcji kredytu darmowego. W konsekwencji zwraca on kredyt bez odsetek oraz innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy. 

Warto zaznaczyć, że we wspomnianym przepisie ustawodawca posłużył się pojęciem „naruszenia”, a nie wyłącznie pojęciem „braku informacji”. Informacja, która jest nieprawdziwa, niepełna, niejasna, skonstruowana w sposób uniemożliwiający konsumentowi jej zweryfikowanie, może w określonych sytuacjach prowadzić do tego samego skutku, co całkowity brak informacji – konsument nie jest w stanie prawidłowo ocenić zakresu swojego zobowiązania i może skorzystać z sankcji kredytu darmowego.

Jedno naruszenie wystarczy

W wyroku z 8 lipca 2026 roku Sąd Najwyższy wskazał, że dla skuteczności sankcji kredytu darmowego wystarczające jest wykazanie jednego z naruszeń spośród tych, których dotyczy art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim.

Warto też przypomnieć, że TSUE w wyroku C-472/23 wyjaśnił, iż unijna dyrektywa 2008/48 nie sprzeciwia się przyjętemu w Polsce rozwiązaniu przewidującemu jedną sankcję za naruszenie obowiązku informacyjnego, niezależnie od wagi tego naruszenia, jeżeli jego konsekwencją jest podważenie możliwości oceny przez konsumenta, jakie jest jego zobowiązanie.

Podsumowanie

Po pierwsze – realizacja obowiązku informacyjnego nie sprowadza się wyłącznie do formalnego zamieszczenia określonych informacji w treści umowy. Informacje te muszą być prawidłowe na gruncie obowiązujących przepisów, powinny być przedstawione w sposób jasny i możliwy do weryfikacji.

Po drugie – dla zastosowania sankcji kredytu darmowego wystarczające może być stwierdzenie choćby jednego naruszenia obowiązków wskazanych w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim.

Ocena, czy w konkretnej umowie doszło do naruszenia obowiązków informacyjnych i czy istnieją podstawy do zastosowania sankcji kredytu darmowego, wymaga szczegółowej analizy jej treści oraz okoliczności zawarcia. Warto w tym zakresie skorzystać z doświadczenia kancelarii Szołajski Legal Group, która specjalizuje się w sprawach dotyczących kredytów konsumenckich i może kompleksowo ocenić sytuację oraz wskazać możliwe dalsze kroki.