Autor: Content Manager

Przesłanki decydujące o uznaniu budynku za trwale związany z gruntem

Posted on by Content Manager

Zgodnie z definicją sformułowaną w prawie budowlanym, budynkiem jest obiekt budowlany trwale związany z gruntem. Ponadto winien on być wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadać fundamenty i dach.

Ciekawe orzeczenie dotyczące kwestii trwałego związania budynku z gruntem zostało wydane 18 kwietnia 2019 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. W sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 706/18 Sąd wskazał, że o stwierdzeniu trwałości połączenia z gruntem nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem ani technologia wykonania fundamentu.

Kluczowe jest „czy jego wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania”.

Wydany przez Sąd wyrok znajduje swoje podstawy w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2017 r. (w sprawie o sygn. akt II OSK 2471/15).

Co oznacza trwałość związania z gruntem?

Trwałość związania obiektu z gruntem, nie musi oznaczać stałości tego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia go od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności – ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.

„Co istotne, trwałości takiego związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy ustalenie, że można go zdemontować, gdyż jest to jedynie okoliczność mogąca przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, ale nie trwałości jego związania z gruntem.” (II SA/Gd 706/18)

Podsumowanie

Trwałe związanie obiektu z gruntem nie jest tożsame z tym, że związanie z gruntem jest stałe.

Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę

Posted on by Content Manager

Uchylając decyzję o pozwoleniu na budowę organ nie bada ponownie, czy nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 10 kwietnia 2019 r. W sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt II SA/Łd 102/19 sąd podkreślił, że ocena w tym zakresie dokonywana jest w postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego, dotyczącym legalności prowadzonych robót i wiąże ona organ wydający decyzję na podstawie art. 36a ust. 2 p.b.

Jak czytamy w przywołanym artykule, organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3.

Zgodnie zaś z treścią przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b., w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Projekt ma uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Organ może nałożyć także obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Na wykonanie tych zadań organ określa termin.

Wydanie decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. stanowi podstawę do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.

Podsumowanie

Warto podkreślić za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że organ administracji architektoniczno-budowlanej jest umocowany i związany decyzją, o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Organ „nie może dokonywać samodzielnej oceny stanu faktycznego sprawy w ramach prowadzonego postępowania”.

Naruszenie dobra osobistego a roszczenie odszkodowawcze

Posted on by Content Manager

Zgodnie z art. 78 ust. 1 prawa autorskiego, twórca, którego autorskie prawa osobiste zostały zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania.

Ponadto, w razie dokonanego naruszenia może także żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, aby złożyła publiczne oświadczenie o odpowiedniej treści i formie.

Jeżeli zaś naruszenie było zawinione, sąd może przyznać twórcy odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Na żądanie twórcy może też zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez twórcę cel społeczny.

Roszczenie odszkodowawcze

W sprawie podstaw roszczenia odszkodowawczego, w przypadku naruszenia dobra osobistego, na skutek którego powstała szkoda majątkowa, ważne orzeczenie wydał Sąd Apelacyjny w Warszawie 5 grudnia 2018 r.

W sprawie o sygn. akt V ACa 863/17 sąd uznał, że norma art. 78 ust. 1 pr.aut. nie stanowi o roszczeniu odszkodowawczym.

„W przypadku, gdy w wyniku naruszenia dobra osobistego powstała szkoda majątkowa, odpowiedzialność odszkodowawcza znajduje podstawę w art. 24 § 2 k.c.” (V ACa 863/17)

Zatem, jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.

Prawo cywilne jest podstawą statusu strony w postępowaniu

Posted on by Content Manager

Zasadą procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. – uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 22 lutego 2019 r.

Co gwarantuje kodeks cywilny?

W sprawie o sygn. akt II SA/Gl 977/18, sąd uznał, że przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora, są więc także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (art. 140 k.c.).

Dla pełnego zrozumienia orzeczenia sądu warto przypomnieć, że zgodnie z art. 140 k.c., w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy.

Podsumowanie

Prawo inwestora do gospodarowania działką nie jest zatem bezwzględne i niczym nieograniczone. Ochrona właścicieli nieruchomości sąsiednich wynika bowiem wprost z przepisów kodeksu cywilnego.

Ochrona dobra osobistego w postaci wizerunku

Posted on by Content Manager

Kodeks cywilny zawiera otwarty katalog dóbr osobistych człowieka. Wśród nich, art. 23 k.c. wskazuje m.in. zdrowie, nazwisko czy wizerunek. Wizerunek osoby ma szczególne znaczenie w kontekście ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Zachęcam także do zapoznania się z artykułem dotyczącym dóbr osobistych przedsiębiorcy, który przeczytasz tutaj.

Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia

Zgodnie z art. 81 ust. 1 prawa autorskiego, rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Przepis ten doznaje jednak ograniczenia, ponieważ zgoda nie jest wymagana, jeżeli:

  • osoba otrzymała za to wynagrodzenie lub
  • zdjęcie wykonano przy pełnieniu funkcji publicznych przez osobę powszechnie znaną lub
  • wizerunek danej osoby stanowi szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz czy impreza publiczna.

Sąd Apelacyjny w Warszawie, 3 października 2018 r., wydał orzeczenie w sprawie o sygn. akt V ACa 655/17. Odniósł się w nim do kwestii zgody udzielanej przez osobę, której wizerunek został utrwalony.

W ocenie sądu zgoda osoby na rozpowszechnianie jej wizerunku w mediach musi zostać udzielona wyraźnie i nie może być domniemywana.

„Musi być udzielona wprost oraz w sposób niewątpliwy.” (V ACa 655/17)

Sąd uznał także, że udzielana zgoda powinna określać warunki i płaszczyzny dopuszczalnego wykorzystania wizerunku.

Odnosząc się zaś do formy udzielanej przez osobę zgody, sąd wyraźnie podkreślił, że może zostać ona udzielona także w formie ustnej. Jednakże w takim przypadku, okoliczność udzielenia zgody na rozpowszechnianie wizerunku musi zostać wykazana na podstawie dowodów.

Podsumowanie

Pamiętajmy zatem, że jakkolwiek zgodę na rozpowszechnianie wizerunku można udzielić ustnie, to mimo wszystko wskazane jest złożenie oświadczenia w formie pisemnej. Będzie to trudno podważalny dowód, który w przypadku ewentualnego postępowania sądowego może okazać się nieoceniony.

Obszar oddziaływania obiektu a przymiot strony w postępowaniu

Posted on by Content Manager

Katalog podmiotów uznawanych za strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zawiera art. 28 prawa budowlanego. Co ważne, katalog ten należy uznać za zamknięty i nie podlegający rozszerzeniu.

Zgodnie z jego treścią stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są:

  • inwestor, a także
  • właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

W tym miejscu zachęcam do zapoznania się z artykułami dotyczącymi kwestii obszaru oddziaływania obiektu. Można je przeczytać tutaj  i tutaj .

Orzeczenie w kwestii przyznania przymiotu strony właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach 24 stycznia 2019 r. (sygn. akt II SA/Ke 785/18).

Sąd przyznał, że stroną postępowania powinny być nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale także te, na których nieruchomości może oddziaływać projektowany obiekt.

Co jednak kluczowe, prawo strony przysługuje nawet jeżeli z projektu wynika, że spełniono wszystkie wymagania aktualnie wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych.

„Niedopuszczalne jest uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich, czy też od stwierdzenia bezprawnego naruszenia ich interesu prawnego.” (II SA/Ke 785/18)

Prawo do autorstwa utworu

Posted on by Content Manager

Autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w czasie i niepodlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, czytamy w art. 16 ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Zatem zakres osobistych praw autorskich nie został ograniczony. Temat ten podejmowałem wcześniej m. in. tutaj.

Zgodnie z wspomnianym art. 16 twórca ma prawo w szczególności do:

  • autorstwa utworu,
  • oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo,
  • nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania,
  • decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności,
  • nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.

Co ważne, osobiste prawa majątkowe – podobnie jak majątkowe prawa autorskie – podlegają ochronie. Katalog roszczeń twórcy, którego autorskie prawa osobiste zostały zagrożone cudzym działaniem, zawiera art. 78 prawa autorskiego. Zgodnie z treścią ust. 1, twórca może m. in. żądać zaniechania tego działania.

Warto zwrócić uwagę, że w pierwszym zdaniu, przepis ten mówi o zagrożeniu cudzym działaniem, a nie tylko o samym naruszeniu. Jeżeli zaś dojdzie do naruszenia osobistych praw majątkowych, twórca może żądać, aby osoba dopuszczająca się naruszenia dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków. W szczególności, aby złożyła publiczne oświadczenie o odpowiedniej treści i formie.

Jeżeli zaś naruszenie było zawinione, sąd może:

  • przyznać twórcy odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub – na żądanie twórcy
  • zobowiązać sprawcę, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez twórcę cel społeczny.

Ustalenie rozmiaru naruszenia osobistych praw autorskich

Sprawę naruszenia art. 16 prawa autorskiego, Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpatrywał 29 sierpnia 2018 r. (w sprawie o sygn. akt I ACa 415/17). Jak wskazał Sąd, wspólnym elementem trzech naruszeń do których doszło w sprawie, było nieoznaczenie autorstwa utworów.

„Naruszone w ten sposób prawo osobiste powódki do oznaczenia autorstwa, niewątpliwie było dla niej źródłem przykrych doznań, frustracji wynikającej z faktu, że pewien krąg odbiorców zapozna się z jej utworami jako utworami anonimowymi.” (I ACa 415/17)

Powyższy fragment uzasadnienia wskazuje m. in. na to, jak potencjalni autorzy mogą argumentować i wykazywać ewentualne skutki naruszenia osobistych praw autorskich.

W ocenie sądu, jakkolwiek wyrządzona krzywda nie wymaga dalszego dowodzenia, bo jest ona oczywista, to dla oceny jej rozmiaru znaczenie ma także to, jak szeroki był zakres naruszenia, czyli jak duży krąg odbiorców mógł zapoznać się z utworem, którego nie opatrzono imieniem i nazwiskiem autorki.

Podsumowanie

Na zakończenie warto podkreślić, że sam zakres naruszenia, czyli informacja, do ilu osób mógł dotrzeć utwór nieopatrzony imieniem i nazwiskiem autora, jest bez znaczenia do stwierdzenia, czy doszło do naruszenia prawa autora do autorstwa utworu.

Nakaz opróżnienia bądź wyłączenia budynku z użytkowania

Posted on by Content Manager

W razie stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia zawaleniem budynku przeznaczonego na pobyt ludzi organ nadzoru budowlanego podejmuje konkretne działania. Zgodnie z art. 68 p.b., na podstawie oględzin, organ nadzoru wydaje decyzję o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku w określonym terminie. Decyzję taką otrzymuje właściciel lub zarządca obiektu.

W opisanym przypadku organ nadzoru jest zobligowany do podjęcia działań, a ewentualne podjęcie decyzji nie jest pozostawione uznaniu organu.

Należy także wskazać, że opróżnienie budynku nie jest tożsame z wyłączeniem budynku z użytkowania. Pojęcia te wyraźnie rozróżnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 9 stycznia 2019 r. (w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 419/19). Jak orzekł Sąd, opróżnienie budynku i jego wyłączenie z użytkowania stanowią różne obowiązki.

„Dla ustalenia, że spełniony został obowiązek wyłączenia z użytkowania wystarczy stwierdzenie, że w obiekcie nie przebywają ludzie (obiekt nie jest już przez nich użytkowany w celach pobytu). Natomiast obowiązek opróżnienia budynku dotyczy sytuacji, gdy zamieszkują w nim ludzie i oznacza też m.in. obowiązek usunięcia z budynku przedmiotów znajdujących się w nim.” (II SA/Gd 419/18)

Podsumowanie

Jakkolwiek pojęcia opróżnienia budynku i jego wyłączenia z użytkowania są pojęciami o różnych definicjach, posiadają pewne punkty styczne. Jak bowiem wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku: „w każdym przypadku jednak, decyzja wydana na podstawie art. 68 p.b., z uwagi na daleko idące skutki dla właściciela, winna być poprzedzona wnikliwym i wszechstronnym ustaleniem i rozważeniem wszystkich okoliczności sprawy.”.